Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

Verhoogde uitstoot broeikasgassen

Klimaateffecten op broeikasgasemissies

Broeikasgasemissies in veenweiden
De veenoxidatie in veenweidebodems leidt niet alleen tot maaivelddaling maar ook tot emissies van CO2. Berekeningen van de huidige omvang van deze emissies komen uit op gemiddeld 20 ton CO2/ha voor het westelijk veenweidegebied en voor het noordelijk veenweidegebied, waar het polderpeil veel lager ligt, op gemiddeld 29 ton CO2/ha. In totaal bedraagt de CO2 emissie uit veenbodems ongeveer 2,5% van de totale broeikasgasemissie in Nederland, wat vergelijkbaar is met de uitstoot van 1,7 miljoen auto’s. Deze emissies hebben al een lange historie, want ze vinden al plaats sinds de ontwatering van veengebieden voor de landbouw. De laatste 50 jaar zijn de zakkingssnelheden en emissies wel groter geworden vanwege de diepere drainage. Voor de emissie van CO2 geldt dat voor iedere millimeter maaivelddaling er ruim 2 ton CO2 vrij komt per hectare (Kuikman et al., 2005). Voor veenmosveen is deze emissie iets lager dan voor eutroof veen zoals bosveen en rietveen, respectievelijk 2,10 ton en 2,26 ton CO2/ha. Naast CO2 zijn ook methaan (CH4) en lachgas (N2O) belangrijke broeigasgassen die in het veenweidegebied relatief grote emissies vertonen. Methaan komt vooral vanuit de sloten en moerassen naar de atmosfeer, terwijl lachgas vooral in bemeste graslanden wordt geproduceerd, met name in natte perioden met hoge temperaturen.

Effecten van klimaatverandering
De verwachting is dat klimaatverandering zal leiden tot grotere CO2-emissies vanwege de versnellende effecten op oxidatie van hogere temperaturen en langduriger droge perioden waarin het grondwaterpeil in de percelen verder wegzakt. Er komt recentelijk steeds meer kennis beschikbaar over de totale uitstoot van broeikasgassen in veenweidepolders met heel verschillend beheer. Zo is berekend dat de broeikasgas-uitstoot vanuit de Friese veenweiden jaarlijks ongeveer even hoog is als die van het verkeer in die provincie. In een studie binnen het programma Klimaat voor Ruimte is komen vast te staan dat matige peilverhoging in regulier ontwaterde veenweiden wel enige remming van de uitstoot tot gevolg heeft, maar dat veel grotere reducties van de broeikasgasemissies plaatsvinden na plas-dras zetten en beëindigen van de bemesting. Anderzijds zal door klimaatverandering de veenbodem eerder verdwenen zijn door versnelde veenafbraak, waardoor bij dunne veenbodems de CO2-emissies al op afzienbare termijn afgelopen zullen zijn.

Studie op polderschaal
In een studie van Schrier-Uyl (2010) zijn berekeningen uitgevoerd van de emissie van hele polders. Deze berekeningen zijn gebaseerd op kleinschalige metingen bij graslanden, sloten en plassen, aangevuld met metingen van atmosferische gradiënten. Hierbij werden drie polders in het westelijk veenweidegebied met verschillend beheer vergeleken:

  1. De polder Oukoop, een polder met conventionele melkveehouderij, met een gemiddeld zomerpeil van 55 cm beneden maaiveld en normale mestgiften
  2. De polder Stein, waar ongeveer 10 jaar geleden het beheer is veranderd van conventionele melkveehouderij naar combinatie van biologische landbouw en natuurbeheer. Het zomerpeil is verhoogd tot 45 cm onder maaiveld
  3. De Horstermeerpolder, waar 15 jaar een natuurgebied is gevormd, waarin de bemesting is gestopt en het waterniveau ingrijpend is gestegen tot een gemiddelde drooglegging van 20 cm. In deze polder zijn grote oppervlakten plas-dras en overstroomde weilanden gedurende een groot deel van het jaar aanwezig.

     

In de figuur is te zien dat de conventioneel beheerde polder Oukoop de hoogste emissies van CO2 en N2O laat zien. De totale balans is een netto jaarlijkse emissie van ongeveer 12 ton CO2-equivalenten per ha. Lachgas heeft in deze polder een twee maal sterker broeikasgaseffect dan CO2. In de onbemeste, enigszins vernatte polder Stein is de emissie van lachgas sterk verlaagd, terwijl die van de beide andere gassen gelijk is gebleven. De totale balans is een netto jaaremissie van 10 ton CO2-equivalenten per ha. In het onbemeste, sterk vernatte deel van de Horstermeer is een grote netto vastlegging van kooldioxide gemeten. Methaan is weliswaar enigszins verhoogd, maar geeft zeker geen hoge emissie te zien. De totale balans is hier een netto vastlegging van 7 ton CO2-equivalenten per ha per jaar.