Log in

Klik hier om in te loggen


Wachtwoord vergeten?

Nog geen inlog? Registreer nu
Om misbruik van dit formulier door spamrobots te voorkomen, vragen wij u hier het controlewoord stowa in te vullen!

Typen veenbodems

De bodems van de veenweidepercelen in Nederland vertonen regionaal grote verschillen. Er zijn verschillen in veendikte, van enkele decimeters (men spreekt pas van een veenbodem wanneer de veenlaag minimaal 40 cm dik is) tot meer dan 10 m.
 

De veendiktekaart laat zien dat de dikste veenpakketten voorkomen in de veenbodems van Zuid-Holland, vooral in de omgeving van Woerden en Gouda. Er zijn ook dikke veenbodems aanwezig in Noord-Hollands Midden en in het Zuid-Oosten van Friesland. Deze dikke veenpaketten bevinden zich op de plaatsen waar de minerale ondergrond relatief diep zit, dus op vroegere lage plekken zoals rivierbekkens of uitgestoven laagten in een zandige gebied. Is er sprake van veenpakketten dunner dan 50 cm, dan zal het veen binnen niet al te lange tijd zijn opgebruikt en zal de maaivelddaling stoppen.

Een tweede kenmerk waarin veenbodems verschillen is de aan- of afwezigheid van kleilaagjes bovenop of binnen in het veen. Deze kleilagen zijn afgezet in perioden dat de zee relatief snel steeg, waardoor rivieren vaker buiten hun oevers traden. Er werd dan, meestal op laagveen, telkens een laagje rivier- of zeeklei afgezet. Daarna kon de veenvorming verder gaan tot er een nieuwe overstroming optrad. Zo kunnen veen- en kleilagen afwisselend in het bodemprofiel voorkomen. Omdat klei slechts weinig krimpt en geheel niet oxideert bij drainage, heeft de hoeveelheid klei in de bodem een groot effect op de snelheid van maaivelddaling. Op het kaartje is te zien dat klei op veen vooral voorkomt in de nabijheid van (vroegere) rivieren.

Een derde factor die invloed heeft op de bodemgesteldheid is het type veen. In voormalige hoogveenkernen zijn destijds dikke pakketten Sphagnum- (veenmos-)veen gevormd. Deze hebben een laag soortelijk gewicht, een hoge kationen-uitwisselingscapaciteit en lage pH. Dit wordt ook wel oligotroof veen genoemd. In de vroegere laagvenen, in de buurt van rivieren of onder invloed van kwelstromen uit zandige heuvels, ontstond rietveen of bosveen. Dit veentype is compacter en voedselrijker (eutroof). Op dit kaartje zijn de verschillende veentypen aangegeven. Duidelijk blijkt de samenhang met het kaartje van 100 n Chr: de eutroof-veenbodems vooral in het rivierengebied, de oligotroof-veenbodems vooral waar de hoogvenen zich bevonden. 

Het bodemprofiel op deze foto is gestoken in de Veenpolder van Echten in Friesland en bevat voornamelijk oligotroof veenmosveen. Gedetailleerde informatie over typen veenbodems vindt u in de publicatie Veenweiden 25x belicht.